Forex คืออะไร และตลาดค่าเงินทำงานอย่างไร

ตลาด Forex คืออะไร

ตลาด Forex คือตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่มีสภาพคล่องสูงที่สุดในโลก มูลค่าการซื้อขายต่อวันเกิน 7 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

ผู้เล่นในตลาด

• ธนาคารกลางและธนาคารพาณิชย์
• กองทุน Hedge Fund และสถาบัน
• โบรกเกอร์รายย่อยและ Retail Trader

คู่เงิน

คู่เงินหลักคือ EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF สำหรับผู้เริ่มต้นแนะนำให้ศึกษา EUR/USD ก่อนเพราะสภาพคล่องสูงและ Spread ต่ำ

การรู้จักโครงสร้างของตลาดคือรากฐานสำคัญของนักเทรดที่ยั่งยืน

อ่านราคาคู่เงินอย่างไร

EUR/USD ที่ราคา 1.0800 หมายถึง 1 ยูโรมีมูลค่า 1.08 ดอลลาร์สหรัฐ สกุลเงินตัวแรกเรียกว่า Base Currency และตัวที่สองเรียกว่า Quote Currency เมื่อราคาสูงขึ้น แปลว่าสกุลเงินฐานแข็งค่าขึ้นเมื่อเทียบกับสกุลเงินอ้างอิง

Bid, Ask และ Spread

• Bid คือราคาที่ตลาดพร้อมรับซื้อจากเรา
• Ask คือราคาที่ตลาดพร้อมขายให้เรา
• Spread คือส่วนต่างระหว่าง Ask และ Bid ซึ่งเป็นต้นทุนทันทีเมื่อเปิดสถานะ
• Spread อาจกว้างขึ้นในช่วงข่าวสำคัญ สภาพคล่องต่ำ หรือช่วงเปลี่ยนวัน

Pip และขนาดสัญญา

Pip เป็นหน่วยวัดการเปลี่ยนแปลงของราคา โดยคู่เงินส่วนใหญ่มักนับที่ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 ส่วนคู่ที่มี JPY มักนับที่ตำแหน่งที่ 2 มูลค่าเงินของ 1 pip ขึ้นกับคู่เงิน ขนาดสัญญา ราคา และสกุลเงินของบัญชี

เวลาเปิดตลาด

ตลาดทำงานต่อเนื่องผ่านศูนย์กลางสำคัญในเอเชีย ลอนดอน และนิวยอร์ก ปริมาณการซื้อขายและความผันผวนแตกต่างกันในแต่ละช่วง จึงไม่ควรสมมติว่า Spread หรือพฤติกรรมราคาจะคงที่ตลอดวัน

สิ่งที่มือใหม่ควรตรวจสอบ

• คู่เงินและสกุลเงินของบัญชี
• ขนาดสัญญาและ Pip Value ในแพลตฟอร์ม
• Spread, Commission และ Swap
• เวลาข่าวเศรษฐกิจที่อาจเพิ่มความผันผวน
• จำนวนเงินสูงสุดที่ยอมสูญเสียได้ก่อนเปิดสถานะ

แบบฝึกหัด: เลือกคู่เงินหนึ่งคู่ อธิบาย Base/Quote Currency และคำนวณว่า 20 pip มีมูลค่าเท่าใดจากข้อมูลจริงในแพลตฟอร์มทดลอง

ที่มาและพัฒนาการของตลาดแลกเปลี่ยนเงินตรา

การแลกเปลี่ยนเงินตราเกิดจากความต้องการจริงของภาคธุรกิจ รัฐบาล และนักลงทุน เช่น ผู้นำเข้าไทยต้องซื้อดอลลาร์เพื่อชำระค่าสินค้า ผู้ส่งออกได้รับเงินต่างประเทศแล้วแปลงกลับเป็นบาท และกองทุนต้องป้องกันความเสี่ยงจากสินทรัพย์ต่างประเทศ ตลาดสมัยใหม่จึงไม่ใช่สถานที่กลางแห่งเดียว แต่เป็นเครือข่ายธนาคาร ผู้ดูแลสภาพคล่อง แพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ โบรกเกอร์ และลูกค้าทั่วโลก

ผลสำรวจ Triennial Survey ปี 2025 ของธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศหรือ BIS เป็นแหล่งมาตรฐานสำหรับขนาดและโครงสร้างตลาด การอ่านตัวเลขต้องระบุปี เดือนสำรวจ และนิยามเสมอ เพราะ “มูลค่าซื้อขาย” รวมหลายตราสารและไม่เท่ากับเงินลงทุนสุทธิหรือกำไรที่ผู้เข้าร่วมได้รับ

ราคาคู่เงินถูกอ่านอย่างไร

EUR/USD = 1.1000 หมายถึง 1 ยูโรมีราคา 1.10 ดอลลาร์ EUR เป็นสกุลฐานและ USD เป็นสกุลอ้างอิง หากราคาขึ้น ผู้ซื้อ EUR/USD ได้ประโยชน์เมื่อปิดสถานะสูงกว่าต้นทุนโดยหัก spread, commission, swap และ slippage แล้ว หากราคาลง ผู้ขายอาจได้ประโยชน์ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน คำว่า “buy” จึงหมายถึงซื้อสกุลฐานพร้อมขายสกุลอ้างอิงในเชิงเศรษฐกิจ

ราคาที่เห็นมี Bid และ Ask ผู้ซื้อเปิดที่ Ask แต่ประเมินการปิดที่ Bid ส่วนผู้ขายเปิดที่ Bid และปิดที่ Ask ส่วนต่างนี้คือต้นทุนทันทีที่ทำให้สถานะใหม่มักเริ่มติดลบเล็กน้อย Spread สามารถกว้างขึ้นเมื่อสภาพคล่องต่ำ ช่วงเปลี่ยนวัน หรือมีข่าวสำคัญ

Spot, forward, swap และผลิตภัณฑ์รายย่อย

ตลาดสถาบันมี spot, outright forward, FX swap, currency swap และ option แต่บัญชีรายย่อยอาจซื้อขาย rolling spot หรือ CFD ซึ่งเงื่อนไขทางกฎหมาย การส่งมอบ ราคา และคู่สัญญาแตกต่างกัน ผู้เรียนต้องอ่านเอกสารผลิตภัณฑ์และหน่วยงานกำกับในประเทศของตน ห้ามสรุปว่าแอปทุกแห่งเชื่อมถึงตลาดระหว่างธนาคารโดยตรง

อะไรทำให้ค่าเงินเคลื่อนไหว

ค่าเงินตอบสนองต่อความแตกต่างของอัตราดอกเบี้ย เงินเฟ้อ การเติบโต กระแสเงินทุน ความต้องการป้องกันความเสี่ยง และข้อมูลใหม่ที่เปลี่ยนความคาดหวัง ราคาไม่ได้เคลื่อนเพราะเหตุผลเดียวและเหตุการณ์เดียวกันอาจให้ผลต่างกันเมื่อความคาดหวังก่อนข่าวต่างกัน นักเรียนจึงควรจด “สิ่งที่ตลาดคาด” ควบคู่ “ตัวเลขที่ประกาศ” แทนการจำว่าสัญญาณชนิดหนึ่งต้องทำให้สกุลเงินขึ้นหรือลงเสมอ

แบบฝึกตรวจความเข้าใจ

เลือกคู่เงินหนึ่งคู่ เขียนสกุลฐาน สกุลอ้างอิง Bid, Ask, spread และผลกระทบต่อผู้ซื้อ/ผู้ขาย จากนั้นเปรียบเทียบ spread สามช่วงเวลาโดยไม่ส่งคำสั่งจริง สรุปว่าต้นทุนและสภาพคล่องเปลี่ยนอย่างไร งานนี้มีเป้าหมายให้เข้าใจกลไก ไม่ใช่ทำนายทิศทางราคา